Zjadamy NIC… i jeszcze do tego dopłacamy

Scroll down for the English version →

Zjadamy nic. I jeszcze do tego dopłacamy. Za nieprawdziwe jedzenie płacimy prawdziwymi pieniędzmi. Za nieprawdziwe jedzenie płacimy naszym zdrowiem, płacimy też naszą energią, którą powinniśmy czerpać z jedzenia, a którą teraz musimy kupować w tabletkach.

Chyba wszyscy wiemy (lub chociaż czujemy), że coś tu nie gra.

Zastanawiam się, dlaczego jesteśmy tacy zmęczeni, choć podobno żyjemy i odżywiamy się zdrowo. Dlaczego brakuje nam odporności, choć talerze mamy pełne warzyw i owoców.

No i dlaczego choroby, które kiedyś dotyczyły nielicznych, dziś dotyczą prawie wszystkich. I nie, to nie jest demagogia producenta miodu (piszę tu o sobie) . To są dane. To są fakty. To jest rzeczywistość, którą widzimy wszyscy, jeśli tylko zaczniemy patrzeć na to, co zjadamy oczami biologii.

I kiedy mówię tu o chorobach, to chodzi mi o te choroby, które kiedyś były rzadkie, a dziś są niemal codziennością i nie mówię tego na wyczucie, bo coś mi się wydaje. Mówię to, opierając się na danych, które trudno zignorować.

Choroby autoimmunologiczne, jeszcze w latach 80-tych. dotyczące 2 do 3% populacji, dziś obejmują nawet 8 do 10% ludzi. Niedobory żelaza, cynku i magnezu (to są dane WHO i HANES) dotyczą od 20 do 48% populacji, w tym także osób, które jedzą i żyją zdrowo.

Czy wiecie, że w krajach w których były przeprowadzane badania liczba plemników u mężczyzn spadła o 62% w ciągu zaledwie czterech dekad, a co piąta para ma trudności z zajściem w ciążę?

Czy istnieją badania, które bezpośrednio łączą degradację gleby, a przez to niższą jakość pożywienia, ze spadkiem liczby plemników? Nie. Ale istnieje coś znacznie ważniejszego niż jedno brakujące badanie. Ja tu widzę cały łańcuch dowodów, układający się w jedną logiczną historię. Wiemy, że wyjałowiona gleba rodzi rośliny ubogie w minerały. Wiemy, że dieta uboga w cynk, selen, magnez i antyoksydanty obniża liczbę i jakość plemników (to akurat potwierdza wiele publikacji) Nie trzeba wielkiego wysiłku, żeby zobaczyć, że te zjawiska są elementami tego samego procesu. Biologia nie lubi luk. Jeśli zabierzemy składniki z gleby, zabierzemy je również z organizmu. A jeśli zabraknie ich w organizmie, zabraknie ich tam, gdzie dosłownie zaczyna się życie.

Ale idźmy dalej. Otyłość i insulinooporność potroiły swoją częstość występowania od lat 80-tych, a przewlekłe zmęczenie, zaburzenia nastroju i problemy z tarczycą stały się doświadczeniem milionów ludzi.

Te zjawiska mają wiele przyczyn, ale jedna z nich jest bolesna w swojej prostocie.

Jedzenie przestało dostarczać tego, co kiedyś było oczywistością!

Ludzki organizm, pozbawiony minerałów i antyoksydantów, zaczyna działać jak system odcięty od zasilania. I powoli, bardzo powoli, ale nieubłaganie, zaczyna się psuć od środka.

Odpowiedź na to dlaczego tak się dzieje leży pod naszymi stopami oraz znajduje się na sklepowych półkach.

Odpowiedź jest w glebie, która kiedyś była żywa i żyzna, a dziś coraz częściej staje się ugorem na którym rośliny bez wsparcia chemii by nie rosły.

Napisałem ten tekst, tak jak i poprzedni z prostego powodu. Nie chcę patrzeć, jak jedzenie przestaje być jedzeniem. Nie chcę udawać, że piękny kolor, połysk i równy kształt są w stanie nakarmić człowieka.

Bo nie są!

Prawda jest taka, że rośliny wyglądają dziś lepiej niż kiedykolwiek. Są większe, są ładniejsze, bardziej fotogeniczne niż wszystkie warzywa naszych rodziców i dziadków razem wzięte.

Tylko że ten wygląd nie ma już nic wspólnego z wartością. I tu moim zdaniem zaczyna się dramat, którego większość nie chce zauważyć.

Rośliny są coraz piękniejsze… i coraz bardziej puste

To nie metafora. To fakt. To nauka. To twarde dane z badań, z którymi zetknąłem się pracując (w obszarze wsparcia rolnictwa) na zaproszenie władz jednego z afrykańskich krajów. Mówię tu o badaniach Pani Genowefy Laskowskiej, zajmującej się od lat badaniem jakości roślin które zjadamy, badaniem jakości gleby, oraz tym jak wspierać glebę w procesie jej wzbogacania.

Wyniki jednego z badań bardzo zwróciły moją uwagę. Pani Laskowska pokazała coś, czego nie zrobiły przez lata żadne rządowe instytucje, podobno dbające o nasze zdrowie. Pokazała prawdę, której chyba nikt nie chce ani znać, ani widzieć. A to tylko ułamek tego badania, które pozwolę sobie zacytować.

Kiedy zostały porównane wartości odżywcze warzyw z połowy XX wieku z tymi z końcówki lat dziewięćdziesiątych i początku XXI wieku, liczby pokazały pewną prawdę. Na przykład brokuły straciły ponad 70% wapnia, ziemniaki niemal 80% magnezu, szpinak ponad 75% wapnia, banany ponad 20% magnezu.

Jak Państwo widzicie, to nie są drobne różnice. To jest przepaść, która powstała w ciągu jednego ludzkiego pokolenia.

To jest trend globalny, opisany w literaturze naukowej jako efekt rozcieńczenia składników odżywczych. Rośliny nabierają wody i masy, ale tracą minerały i antyoksydanty.

Na wykresach wygląda to jak katastrofa, a w sklepie? W sklepie wygląda to jak warzywno-owocowy konkurs piękności.

Dlaczego tak się dzieje? Skąd taki trend?

Dlatego, że rolnictwo masowe nie premiuje wartości odżywczej.

A co premiuje?

Premiuje szybkość wzrostu i premiuje wygląd. Jednolitość. Jednorodność. Powtarzalną wielkość. I trwałość w transporcie.

No i to, że żeby warzywo lub owoc wyglądało tak samo dobrze i zdrowo (sic!) po dniu czy tygodniu czy miesiącu magazynowania w określonych warunkach.

Roślina, która rośnie szybko, nie buduje wartości. Roślina, która rośnie na nawozach NPK buduje masę, ale nie wnętrze. Nie buduje żadnej wartości. Roślina, która rośnie na glebie wyjałowionej nie ma z czego żyć, więc nie ma czym żywić nas.

NPK to najpopularniejsze na świecie nawozy mineralne, zawierające trzy podstawowe pierwiastki potrzebne roślinom do wzrostu, czyli azot (N), fosfor (P) i potas (K). Te trzy składniki odpowiadają za szybki wzrost roślin, rozwój systemu korzeniowego i gospodarkę wodną oraz odporność.

Dlatego rośliny nawożone NPK rosną szybko, równo i okazale. I właśnie dlatego przemysł masowy je uwielbia.

To prosta zależność. Brutalnie prosta

Wyjałowiona gleba to wyjałowione rośliny i wyjałowiony człowiek

Gleba umiera. Nie gwałtownie, nie wszędzie jednocześnie, nie w każdym miejscu ale umiera. Chyba szybciej, niż się komukolwiek wydaje.

Umiera tracąc próchnicę, mikroelementy, mikrobiom, retencję, traci swoją strukturę gruzełkowatą (tzw. agregaty glebowe). A zdrowa gleba musi mieć strukturę gruzełkowatą. Porowatą, napowietrzoną, pełną życia. Każdy taki gruzełek to mały ekosystem, w którym rodzi się próchnica, a z niej wartości odżywcze roślin. Kiedy ta struktura znika, gleba staje się martwą masą. I wtedy roślina, choć rośnie (bo jest na sterydach), to nie żywi.

Gleba, która była kiedyś jak bogaty w składniki i smak bulion, dziś w wielu miejscach jest tylko wodą po pierogach. A roślina, która czerpie z takiej gleby, jest jak człowiek żyjący na fast foodzie. Wygląda, działa, rośnie ale w środku bardzo czegoś brakuje. Najpierw trochę brakuje, potem bardzo, a potem dramatycznie brakuje.

I tu zaczyna się drugi akt tego żywieniowego dramatu.

Jedząc więcej warzyw, często jemy tylko więcej wody

Wody.

I celulozy.

Nie magnezu.

Nie żelaza.

Nie cynku.

Nie antyoksydantów.

Nie polifenoli.

Roślina pozbawiona minerałów nie może wyprodukować antyoksydantów, które są jej (i naszym) systemem obronnym. Bez mikroelementów, bez żywej gleby nie ma związków, które pomagają chronić nas przed chorobami.

A my jemy i jemy,

I jemy,

A nasz organizm?

Nasz organizm szuka tego, czego nie dostaje

I stąd prosta już droga do:

– niedoborów magnezu,

– niedoborów żelaza,

– niedoborów cynku,

– stanów zapalnych,

– problemów z tarczycą,

– zaburzeń mitochondrialnych,

– chorób autoimmunologicznych,

– otyłości (to ten paradoks głodu w środku pełnego żołądka),

– spadku płodności,

– czy problemów hormonalnych.

To nie bierze się znikąd. To nie bierze się z braku ruchu. To bierze się z diety krajów uprzemysłowionych. To bierze się z jakości żywności, która w środku zawiera coraz mniej tego, co powinno nas wspierać.

A co na to dietetycy?

Dietetycy mówią na to: jedz warzywa!

I mają rację! Tylko mam wrażenie, że ich tabele wartości odżywczych powstały w latach 60-tych., 70-tych czy 80-tych.

A my żyjemy w 2025 roku.

W ich tabeli szpinak ma 80 mg magnezu, a w rzeczywistości 20 albo 30 mg.

Nie dlatego, że dietetyk się pomylił, tylko dlatego, że świat zmienił dane wejściowe.

Największy paradoks żywieniowej współczesności?

Nigdy nie mieliśmy takiego bogactwa (relatywnie) taniej żywności.

I chyba nigdy nie mieliśmy tylu warzyw i owoców, które nigdy nie były tak mało odżywcze.

To zderzenie estetyki z biologią

I to wygląd wygrywa, a nasze zdrowie płaci za to słone rachunki.

Ale jest coś jeszcze, coś, co moim zdaniem daje jeszcze cień nadziei.

Jeżeli zadbamy o nasze gleby, jeżeli damy im coś co pozwoli wrócić im do życia, to stworzymy sobie szansę.

Tam, gdzie do gleby wracają minerały, tam wraca próchnica.

Tam, gdzie wraca próchnica, wracają mikroorganizmy.

A tam, gdzie wracają mikroorganizmy, roślina znowu buduje wartości.

Badania pokazują, że gdy gleba dostaje to, co powinna mieć od zawsze, to wartości odżywcze roślin rosną czasem nie o kilka procent, ale o kilkaset! I nagle okazuje się że to co do danej rośliny przynależało, czyli żelazo, cynk, mangan czy potas, wraca w ilościach, które przypominają dawne czasy.

Warzywa mogą (i powinny) znowu być żywnością, a nie kolorową wodą.

I może to wcale nie koniec zdrowego jedzenia, a dopiero początek?

Początek rozmowy o tym, czym naprawdę jest jedzenie.

Początek rozmowy o tym, że żyzność gleby nie jest dodatkiem, ale fundamentem.

Początek rozmowy o tym, że nie ma zdrowia człowieka bez zdrowia gleby.

Bo dopóki w ziemi jest życie, dopóty jest sens. A kiedy gleba wróci do życia, wróci też prawdziwe jedzenie. I może wtedy przestaniemy wreszcie dopłacać do tego, że zjadamy nic.

Może to jeszcze nie koniec. Może to dopiero pierwszy krok do odzyskania tego, co straciliśmy. A może, jeśli będziemy mieli odwagę patrzeć głębiej i rozumieć więcej, okaże się, że to początek wielkiej naprawy.

A jeżeli nie, to zostanie nam pewna zależność, do której będziemy musieli się przyzwyczaić: tanie jedzenie i drogie leczenie.

PS

Niniejsza treść jest napisana przez człowieka, jest prawdziwa i powstała bez udziału sztucznej inteligencji. Wszystkie zdjęcia również są prawdziwe i również powstały bez udziału sztucznej inteligencji.

– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

We Are Eating NOTHING… and Somehow We’re Still Paying Extra for It

We are eating nothing. And somehow, we’re still paying extra for it. We pay real money for food that only pretends to be food. We pay with our health for food that only imitates health. We pay with our energy for food that should be giving us energy, but instead forces us to buy it later in tablets.

And I think all of us, at least somewhere under the surface, feel that something isn’t right.

I keep wondering why we are so exhausted when we’re supposedly living and eating the healthy way. Why our immunity is failing even though our plates are full of fruits and vegetables.

Why diseases that once affected a small fraction of the population now touch almost everyone. And no, this is not the fear-mongering of a honey producer. These are numbers. These are facts. This is reality, the one we finally start seeing when we stop looking at food through the lens of advertising, and start looking at it through the lens of biology.

And when I talk about diseases, I don’t mean vague impressions or personal guesses. I’m talking about conditions that used to be rare, and today have become almost routine and I’m saying this based on data that’s very hard to ignore.

Autoimmune diseases, which in the 1980s affected just 2 to 3% of the population, now affect 8 to 10%. Deficiencies of iron, zinc and magnesium (according to WHO and NHANES) affect between 20 and 48% of the population, including people who eat well and live healthily.

Did you know that in the countries where sperm-count studies were conducted, the number of sperm in men has dropped by 62% in just four decades? And that one in five couples now struggles to conceive? Are there studies directly linking soil degradation, and the resulting collapse in food quality, to this drop in sperm count? No. But there is something far more compelling than one missing study. There is an entire chain of evidence, a chain that forms one clear, logical story. We know that depleted soils produce plants stripped of minerals. We know that diets low in zinc, selenium, magnesium and antioxidants reduce sperm count and quality, that part is confirmed by multiple publications. You don’t need much imagination to see that these phenomena belong to the same biological process. Biology abhors gaps. If you remove nutrients from the soil, you remove them from the plant. If you remove them from the plant, you remove them from the human body. And if they are missing in the human body, they are missing exactly where life literally begins.

Obesity and insulin resistance have tripled since the 1980s. Chronic fatigue, mood disorders and thyroid issues have become part of life for millions. These problems have many causes, but one of them is painfully simple:

Food no longer gives us what food used to give us.

A human body deprived of minerals and antioxidants behaves like a system cut off from its power source. And slowly (very slowly, but relentlessly) it begins to break down from within.

And the answer to why this is happening lies both beneath our feet and on the shelves of our supermarkets.

The answer is in the soil, once alive and fertile, now increasingly turning into ground so depleted that crops cannot grow on it without chemical support.

I wrote this text (just like the previous one) for a simple reason. I don’t want to watch food stop being food. I don’t want to pretend that a nice colour, a glossy surface and a perfect shape are enough to feed a human being.

Because they aren’t.

The truth is, plants look better today than ever before. They’re bigger, prettier, more photogenic than everything our parents and grandparents ever grew or ate.

But their appearance has nothing to do with their value. And this, in my view, is where the real tragedy begins, a tragedy almost no one wants to notice.

Plants are becoming more beautiful… and more empty

This is not a metaphor. This is fact. Science. Hard data from research I came across while working (on agricultural development) at the invitation of the government of an African country. I’m referring to the studies of Mrs. Genowefa Laskowska, who has spent years examining the nutritional quality of the plants we eat, the condition of the soils they grow in, and the ways in which those soils can be brought back to life.

One piece of her work stopped me in my tracks. She showed something that government agencies (supposedly responsible for public health) have failed to show for decades. She showed a truth no one seems willing to acknowledge or even see. And this is just a fragment of that research.

When the nutrient content of vegetables from the mid-20th century was compared with that of vegetables from the late 1990s and early 2000s, the numbers were bluntly honest. Broccoli lost more than 70% of its calcium. Potatoes nearly 80% of their magnesium. Spinach over 75% of its calcium. Bananas over 20% of their magnesium.

These are not small differences. This is a gulf (a nutritional abyss) that formed in the span of a single human lifetime.

It’s a global trend, described in scientific literature as the nutrient dilution effect. Plants gain water and bulk, but lose minerals and antioxidants.

On graphs it looks like a catastrophe. In the supermarket it looks like a fruit-and-vegetable beauty contest.

Why is this happening? Where does this trend come from?

Because industrial agriculture does not reward nutritional value.

It rewards speed of growth and visual perfection. Uniformity. Repeatability. Size you can standardize. Shelf life you can ship across the world.

And the illusion that a vegetable or fruit should look fresh and healthy even after days, weeks or months of storage.

A plant that grows fast cannot build nutritional density. A plant grown on NPK fertilisers builds mass, not value. And a plant grown on depleted soil has nothing to draw from, so it cannot nourish us.

NPK fertilisers contain nitrogen (N), phosphorus (P) and potassium (K) — three nutrients that drive growth, roots and water balance.

This is why industrial farms love them: they produce fast, predictable, impressive crops.

It’s a simple equation. Brutally simple.

Depleted soil means depleted plants and depleted people

The soil is dying. Not suddenly, not everywhere at the same time, not in every place, but it is dying, and perhaps faster than anyone realises.

It dies as it loses its humus, its microelements, its microbiome, its ability to retain water, and it loses its granular structure, the tiny aggregates that make soil truly alive. And healthy soil must have that structure, porous and aerated and full of life. Every such granule is a small ecosystem where humus is born, and from that humus come the nutrients that plants are meant to carry. When this structure disappears, the soil becomes a dead mass. And then the plant, although it grows because it is being pushed to grow, no longer nourishes.

Soil that was once like a rich, aromatic broth has become, in many places, nothing more than cloudy water with the flavour long gone. And a plant that draws from such soil resembles a person living on fast food. It looks fine, it functions, it grows, but something essential inside is missing. At first only a little is missing, then a lot, and eventually the absence becomes dramatic.

And this is where the second act of this nutritional drama begins.

Eating more vegetables often means only eating more water

Water.

And cellulose.

Not magnesium.

Not iron.

Not zinc.

Not antioxidants.

Not polyphenols.

A plant deprived of minerals cannot produce antioxidants, which are its natural defence system. Without microelements, without living soil beneath it, the plant simply cannot create the compounds that help protect us from disease.

And we eat, and eat,

and keep eating,

and our body?

Our body keeps searching for what it does not receive

And from here the path leads directly to:

– magnesium deficiency,

– iron deficiency,

– zinc deficiency,

– chronic inflammation,

– thyroid disorders,

– mitochondrial dysfunction

– autoimmune diseases,

– obesity with its strange paradox of hunger inside a full stomach,

– declining fertility,

– and hormonal imbalance.

This does not come out of nowhere. It does not come from a lack of exercise.

It comes from the diet of industrialised countries. It comes from the quality of food itself, food that now contains less and less of what is meant to sustain us.

And what do dietitians say?

Dietitians respond to all this with one message: eat vegetables!.

And they are right. The only problem is that the nutritional tables they still use were created in the 1960s, 70s and 80s.

And we are living in 2025.

In those tables spinach contains eighty milligrams of magnesium, while in reality today it contains twenty or thirty.

Not because the dietitian is wrong, but because the world has changed the data they are working with.

Not because the dietitian made a mistake, but because the world has changed the input data.

The greatest paradox of modern nutrition?

We have never had such an abundance of food, food that is relatively cheap and available in such quantity…

… and yet we have never had vegetables and fruit that were so nutritionally poor.

It is the collision of aesthetics and biology

And in this collision appearance wins, while our health pays the price.

Yet there is still something, something that in my view offers a faint but real thread of hope.

If we care for our soils, if we give them what allows them to return to life, we give ourselves a chance.

Wherever minerals return to the soil, humus returns.

Wherever humus returns, microbial life returns.

And wherever microbial life returns, the plant begins to build value again.

Research shows that when the soil receives what it should have had all along, the nutritional content of crops rises not by a few percent but by hundreds. And suddenly it turns out that what once naturally belonged to a plant, such as iron, zinc, manganese or potassium, comes back in amounts reminiscent of earlier decades.

Vegetables can and should once again be food, not coloured water.

And perhaps this is not the end of real food at all, but only the beginning

The beginning of a conversation about what food truly is.

The beginning of a conversation about the fact that soil fertility is not an accessory but a foundation.

The beginning of a conversation about the simple truth that there is no human health without soil health.

Because as long as there is life in the soil, there is purpose. And when the soil returns to life, real food will return with it. And perhaps then we will finally stop paying extra for the privilege of eating nothing.

Maybe this is not the end. Maybe it is only the first step toward recovering what we have lost. And maybe, if we have the courage to look deeper and understand more, it will turn out to be the beginning of a much bigger repair.

And if not, we will be left with a simple equation we will have to get used to: cheap food and expensive treatment.

P.S.

This content was written by a human, is truthful, and was created without the use of artificial intelligence. All photographs are also authentic and were created without the use of artificial intelligence.

#MartweJedzenie #DeadFood #DeadHoney #MartwyMiód #TrueHoney #PrawdziwyMiód #WalkingDeadHoney #Beekeeping #pszczelarstwo #StopHoneyFraud #PiotrBlajer #HoneycombGrandCru #KrólewskieMiody #RoyalHoneys #StopFoodFraud